İNŞAAT TEKNOLOJİSİ ALANI

A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ

Günümüzde tek katlı yapılardan gökdelenlere kadar bina yapıları, barajlardan otoyollara, fabrikalardan asma köprülere kadar değişik amaçlara hizmet eden yapılar modern yapı teknolojisi kullanılarak inşa edilmektedir.

Müstakil evlerden toplu konutlara ve çok katlı yapılara kadar her tipteki evler insanların barınmaları için yapılmaktadır.
Kara yolları, otoyollar, demir yolları, köprüler, tüneller, metrolar vb. yapılar ulaşımı sağlamaktadır.
Kanallar, çekler, barajlar, bentler, hidrolik santraller vb. su yapıları ile su iletim, su depolama ve elektrik üretimini sağlamaktadır.

         İnsanlık var olduğu sürece yaşayacak sektörlerden birisi de inşaat sektörüdür. Ancak inşaat sektörü gelişen teknolojiye ayak uydurmak zorundadır. Çünkü gelişen teknoloji inşaata hem kalite hem de hız getirmektedir.

         Ülkemizde ekonominin sanayiye dönmesi ile birlikte ortaya çıkan sosyo-ekonomik değişimler, fabrikalarda çalışanların sayısının artmasına, şehirleşme ve göçün hızlanmasına neden olmuştur. Bu da inşaat sektöründe konut yapımcılığını hızlandırmış ve bu alanda sektöre önemli bir boyut kazandırmıştır. Ancak planlı, imarlı ve düzenli bir şehirleşmeye geçişe imkân bulamadan ortaya çıkan bu gereksinimin denetimsiz ve kontrolsüz bir biçimde karşılanması, konut üretiminde kârlılığı önemli ve tek hedef hâline getirmiş, şehirlerde plansız ve kalitesiz konut üretimini hızlandırmış ve artırmıştır.

          Türkiye’deki toplam yatırımların yaklaşık %50’sini inşaat sektörü oluşturmaktadır. İnşaat sektörü kendisine bağlı 200’den fazla alt sektörün üretime geçmesini sağlamaktadır. Örneğin bir fabrika kurulurken ilk olarak fabrikanın binasını yapmak gerekecektir. Yani her sanayi dalının oluşumunda inşaat sektörü de pay alacaktır. İnşaat sektörü diğer sektörlerle olan yakın bağlantısı nedeniyle, yaşanan ekonomik krizlerden en çok etkilenen sektör durumundadır.

İnşaat sektörü, yoğun iş gücü kullanmaktadır. Sektör, yoğun iş gücü kullanımı ile ülke istihdamına büyük katkıda bulunmaktadır. 2003 yılı rakamlarıyla sektör, bir milyon kişiye iş imkânı sağlamıştır. Bu nedenle sektör, sosyo-ekonomik refah düzeyine yüksek bir katkı sağlar. Bu da sektörün ülke ekonomisi içinde önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Ancak önemli olan, sektörün üretim kapasitesini ve kalitesini etkileyen teknolojik değişimlere sektörde çalışanların da uyum göstermesidir.

Ülkemizde pek çok inşaat firması uluslar arası alanda, uluslar arası standartlarda hizmet üretmektedir. İnşaat sektörü, dış pazarlarda başta Türk Cumhuriyetleri olmak üzere, İrlanda, Güney Doğu Avrupa, Afganistan, Pakistan, İran, Sudan, Cezayir, Suriye, Rusya gibi pek çok ülkeye önemli oranda hizmet ihraç etmekte ve yurt dışında da istihdam yaratmaktadır.

Deprem riskinin büyük olduğu ülkemizde kaliteli bina inşaatı önem taşımaktadır. Firmaların sahip olduğu mühendislik kapasitesi ve çalıştırdıkları nitelikli iş gücü, yapılan işlerin kalitesinin en önemli belirleyicisidir. Bu nedenle, nitelikli iş gücünün yetiştirilmesinde meslekî eğitimin rolü tartışılmazdır.

İyi eğitim almış nitelikli iş gücü, sektörde büyük iş kapasitesine sahip firmalarda kolaylıkla iş bulabilmektedir. Bu tür firmalarda çalışmak, iş hayatları boyunca kişilerin ileri teknoloji, geniş makine parkı ile tanışmaları ve mesleklerine ilişkin her türlü gelişmeyi takip edebilmeleri imkânını sunacaktır.

B. ALANIN ALTINDA YER ALAN MESLEKLER

Ülkemizde inşaat sektöründe her düzeyde ve nitelikte meslek elemanları çalışmaktadır. Burada 3, 4. düzeyde yer alan meslekler ile ilgili bilgiler verilmiştir. Avrupa Birliği meslek standartlarına ve yeterliklerine göre belirlenen bu düzeyler, ülkemizde benimsenen çırak, kalfa ve usta düzeyleriyle benzerlik göstermektedir.

İnşaat Teknolojisi alanı programında;

Yapı Yüzey Kaplamacılığı,
Harita ve Kadastroculuk,
Mimari Yapı Teknik Ressamlığı,
Statik Yapı Teknik Ressamlığı,
Yapı Zemin ve Beton Laboratuarcılığı,
Ahşap Doğrama ve Kaplamacılık,
PVC Doğrama İmalat ve Montajcılığı,
Betonarme Demir, Kalıpçılık ve Çatıcılık,
Yapı Dekorasyonculuğu,
Yapı Yalıtımcılığı,
Yapı Duvarcılığı,
Restorasyon,
İç Mekân Teknik Ressamlığı,
Çelik Yapı Teknik Ressamlığı

dalları yer almaktadır.

YAPI YÜZEY KAPLAMACI

Tanımı

Sıvacılık, duvar, zemin kaplama,mermer kaplama, parke taşı ve bordür kaplama imalat ve çizimleri konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Yapı yüzeylerine sıva yapmak.
Duvar ve zemin yüzeyini hazırlamak.
Duvar ve zemin kaplamalarını istenilen biçimde döşemek.
Mermer ve taşları istenilen ölçülerde şekillendirmek.
Mermer vb. taşları duvar ve döşemeye kaplamak.
Parke taşı ve bordür yüzeyini hazırlamak.
Parke taşı ve bordür kaplamalarını döşemek.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

HARİTA VE KADASTROCU

Tanımı

Harita mühendisi veya teknikerinin denetiminde, yeryüzünün tümünü veya belirli bir kısmını; coğrafi yapısını, imar, iskân, bayındırlık durumunu dikkate alarak belirli bir oran dâhilinde ölçekli kâğıt üzerine özel işaretler kullanarak çizen nitelikli kişidir. Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Arazide gerekli ölçümleri yapmak.
Harita çizim için ihtiyaç duyulan bilgileri ve sayısal verileri tespit etmek.
Sorumlu kişilerin denetiminde harita çizmek.
Projenin zemine tatbik edilmesine yardımcı olmak.
Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

MİMARİ YAPI TEKNİK RESSAMI

Tanımı

Mimari yapı teknik ressamlığında proje çizimi, röleve ve maket yapma konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Çizim araç ve gereçlerini kullanıma hazırlamak.
El ve bilgisayarla yapı projelerini çizmek.
Çizicilerden çıktı almak.
Çizimleri kullanıma hazırlamak.
Bina maketleri yapmak.
Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

STATİK YAPI TEKNİK RESSAMI

Tanımı

Statik yapı teknik ressamlığında statik proje çizimi konusunda yeterliliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen dal programıdır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Çizim araç ve gereçlerini kullanıma hazırlamak.
El ve bilgisayarla yapı statik projelerini çizmek.
Çizicilerden çıktı almak.
Çizimleri kullanıma hazırlamak.
Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

YAPI LABORATUARCISI

Tanımı

Yapı Zemin ve Beton laboratuarcılığı, yapının inşası sürecinde inşaata ait agrega deneyleri, çimento deneyleri, beton deneyleri, hazır beton üretim ve zemin deneylerinin yapılması konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

Kullanılan hammaddelerin uygunluğunu kontrol etmek.
Zeminin durumuna ilişkin deneyleri yapmak.
Beton için uygun kum çakıl ve çimento miktarlarını hesaplamak.
Kaliteli ve standartlara uygun beton üretimini gerçekleştirmek.
Kaliteli ve standartlara uygun hazır beton üretimini gerçekleştirmek
Üretilmiş betonların niteliğini test etmek.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

AHŞAP DOĞRAMA VE KAPLAMACISI

Tanımı

Ahşap doğrama ve kaplamacılığı, yapılara ait doğrama, kaplama ve çizim işlerini yapma konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Doğrama imalatına hazırlık yapmak.
Doğrama imalatı yapmak (kör kasa, kapı kasaları pencere kasaları, pervazlar, camekânlar, pergule, kapı kanatları, pencere kanatları, panjur kanatları, ahşap kepenkler).
Doğrama montajı yapmak.
Yüzeylere tahta kaplama ve lambri yapmak.
Meslekî gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

PVC DOĞRAMA İMALAT VE MONTAJCISI

Tanımı

Plastik doğrama imalât ve montajcılığı; PVC doğramaların çizim, imalat ve montajı ile ilgili işlemlerin yapılması konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
PVC doğramalara ait çizimleri yapmak.
Kapı ve pencere boşluk ölçülerini almak.
PVC pencere ve kapıyı hazırlamak.
Aksesuarları takmak, yalıtım elemanlarını yerleştirmek.
Doğramaları binalara monte etmek, cam takmak, izolasyon işlemi yapmak.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

BETONARME DEMİR, KALIP VE ÇATICISI

Tanımı

Betonarme demir, kalıp ve çatıcılık, betonarme kalıp, ahşap çatı ve çizim konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Kalıp öncesi hazırlık yapmak.
Ahşap kalıp yapmak.
Betonu kalıba dökmek.
Kalıp sökümünü yapmak.
Ahşap çatı yapmak.
Demirleri hazırlamak.
Demirleri döşemek.
Demirlerin takviye ve bakımını yapmak.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

YAPI DEKORASYONCUSU

Tanımı

Yapıda boya, alçı dekorasyon ve kartonpiyercilik ve renk tasarımı, alçı dekorasyon çizimi konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen dal programıdır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Duvar ve ahşap yüzeyleri boya yapmaya hazırlamak.
Duvar ve ahşap yüzeylerde yağlıboya yapmak.
Badana ve plastik boya yapmak.
Sac/demir yüzeyleri boyamak.
Duvar kâğıdı yapmak.
Kartonpiyer yapmak.
Dökme tavan yapmak.
Alçı sıva yapmak.
Alçıpanla asma tavan, bölme duvar ve duvar giydirme yapmak.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

YAPI YALITIMCISI

Tanımı

Yapıda yalıtım ve yalıtım detay çizimleri konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Yalıtım uygulamasının ön hazırlığını yapmak.
Isı yalıtımı yapmak.
Su ve rutubete karşı yalıtım yapmak.
Yangına karşı yalıtım yapmak.
Isı ve sese karşı izolasyon yapmak.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

YAPI DUVARCISI

Tanımı

Yapıda duvarcılık ve duvar çizimleri konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Duvarın cinsine göre harcı hazırlamak.
Binaların iç ve dış cephe duvarlarını örmek.
Binaların iç ve dış cephe duvarlarının onarımını yapmak.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

RESTORASYONCU

Tanımı

Restorasyon, ahşap-kâgir restorasyonu Röleve yapma ve proje çizimleri konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen dalıdır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Ahşap restorasyonu ve kagir restorasyonu yapmak.
Vitray ve yüzeylere bezeme yapmak.
Röleve yapmak.
Motif çizimleri yapmak.
Restitüsyon ve restorasyon projeleri çizmek.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

İÇ MEKÂN TEKNİK RESSAMI

Tanımı

İç mekân teknik ressamlığında iç mekân proje çizimi ve röleve yapma konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen dal programıdır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Yapılarda iç mekân tasarımları yapmak.
El ve bilgisayarla iç mekân eleman çizimleri ve tasarımı yapmak.
Röleve yapmak.
Tefriş yapmak.
El ve Bilgisayarla iç mekân perspektifleri çizmek ve metraj yapmak.
El ve Bilgisayarla sistem kesitleri çizmek.
Mesleki gelişime ilişkin faaliyetleri yürütmek.

ÇELİK YAPI TEKNİK RESSAMI

Tanımı

Çelik yapı teknik ressamlığında çelik yapı proje çizimi, Röleve yapma konusunda yeterliklerini kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim verilen daldır.

Görevleri

İş organizasyonu yapmak.
Çelik proje etüdü yapmak.
Taşıyıcı eleman hesapları ve metraj yapmak.
El ve bilgisayarla çelik kafes sistem projeleri çizmek ve çıktıları almak.
Röleve yapmak.
El ve bilgisayarla çelik yapı proje çizimleri yapmak, faaliyetleri yürütmek.

C. MESLEK ELEMANLARINDA ARANAN ÖZELLİKLER

İnşaat Teknolojisi alanında çalışanların;
Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilen,
Zihinde canlandırma ve çizime aktarabilme yeteneğine sahip,
Arazi çalışmalarına uygun niteliklere sahip,
Temel matematik bilgisine sahip,
Temel fizik ve kimya bilgisine sahip yerbilimi konusunda bilgili,
Ekip çalışmasına yatkın,
Sosyal iletişim yeteneğine sahip,
İşçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uyan,
İnsan haklarına saygılı,
Teknolojik gelişmelere açık ve mesleğinde kendini geliştiren,
Mesleği ile ilgili analiz ve sentez becerisine sahip,
Araştırmacı kişiler olması gerekir.

D. ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Yapı ve inşaat alanında eğitim alan bireyler; çalışmalarını hem kapalı mekânlarda hem de açık havada yürütürler. Yapı ve mimarî alanında tüm çalışanlar görevlerini yaparken diğer çalışanlarla etkileşimde bulunmak ve görevini eş güdüm hâlinde yürütmek durumundadır.

E. İŞ BULMA İMKÂNLARI

Bu sektördeki mesleklerde iş bulma olanakları oldukça fazladır. İşsizlik oranı yüksek olan ülkemizde, vasıfsız elemanların eğitilmeleriyle inşaat alanında çalışmaları sağlanabilir. Teknolojinin gelişimi, meslek elemanlarının ciddi bir eğitim ihtiyacını beraberinde getirmektedir.

İnşaat sektöründeki meslek elemanları her zaman iş bulma olanağına sahiptirler. Ancak inşaat sektöründe iş yoğunluğu sürekli artmaktadır. Sektörde yeterli sayıda ve yeterli meslek bilgisine sahip ( Teknik Eleman ) iş gücü eksikliği sorunu yaşanmaktadır. Bu eksiklik en ileri düzeyde onarım, modernizasyon ve restorasyon (yenileme) alanlarında yaşanmaktadır.

İnşaat uygulamaları, sektörün gelişmesine ve büyümesine paralel olarak çeşitlenmekte ve yaygınlaşmaktadır. Malzeme satan ve/veya montaj yapan firmalar kendi iş gücünü yetiştirmekte, ayrıca malzeme üreten ve dağıtımını yapan firmalar, bayilerinde çalışan iş gücünü eğitmek için programlar düzenlemektedir. Meslekte iyi eğitim görmüş, nitelikli elemanlara ihtiyaç olduğu gözlenmektedir.

Sektörde çalışanlar, çalıştıkları firmaların özelliklerine göre birden fazla konuda uzmanlaşabilmektedirler. Mesleğin yürütülebilmesi için araç-gereç ve ekipman bilgisi, kalite kontrol prensipleri bilgisi, malzeme bilgisi ve teknik resim bilgisi giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Ürün çeşitlerinin artması ve yeni ürünlerin uygulamaya girmesi, oldukça hızlı bir süreç içinde gerçekleşmektedir. Bu nedenle alanda çalışanların yeni ürünleri izlemeleri, farklı uygulama yöntemleri konusunda kendilerini yetiştirmeleri gerekmektedir. İnşaatta çalışma dönemleri inşaat mevsimiyle sınırlı kalmakta ve iş yoğunluğu bu dönemde artmaktadır. Sektörde giderek daha fazla büyük ölçekli işletmenin oluşumuna yol açan bir yoğunlaşma eğilimi gözlenmektedir. Özellikle Türk inşaat firmalarının yurtdışında iş almaları bu meslek için yurt dışında da çalışma imkânını beraberinde getirmektedir. İnsan var oldukça barınma, dolayısıyla da yapı ihtiyacı var olacaktır. Ülkemizde inşaat sektöründe büyük ilerleme gözlenmektedir. Söz konusu durum bu alanda çalışacak iş gücüne olan ihtiyacı da beraberinde getirmektedir. Devlet Su İşleri, Karayolları, Köy Hizmetleri, Tapu Kadastro, Bayındırlık Müdürlükleri ve belediyeler gibi kamu kuruluşlarında, ayrıca özel sektöre ait hazır beton santralleri, mühendislik ve mimarlık bürolarında, müteahhitlik ve müşavirlik hizmeti veren kuruluşlarda teknik eleman olarak çalışma şansları vardır.

F. EĞİTİM VE KARİYER İMKÂNLARI

Ülkemizde son dönemde meydana gelen doğal afetler insanların bu alanda biraz daha dikkatli olmaları gereğini ön plana çıkarmış ve ilgili meslek mensuplarına olan talep artmıştır. İnşaat sektörünün devamlılığı ve sektörde üretim yanında denetim ve kontrollere yönelik gelişmeler dikkate alınacak olursa önümüzdeki dönemlerde de meslek mensuplarına ihtiyaç yüksek olacaktır. Meslek eğitimi, meslek liselerinin yapı/inşaat programında verilmektedir. Meslek yüksek okullarının inşaat, harita ve kadastro, yapı ressamlığı, restorasyon bölümlerine sınavsız geçiş yapabilir. Ön lisans programlarını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından açılan dikey geçiş sınavında başarılı oldukları takdirde, İnşaat Mühendisliği, Jeoloji Mühendisliği, Mimarlık, Yapı Öğretmenliği, Yapı Tasarım Öğretmenliği, Yarı Ressamlığı Öğretmenliği, İç Mimarlık, İç Mimari ve Çevre Tasarımı gibi lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler. Mesleki Eğitim Merkezleri çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınan illerde ve meslek dallarında aday çırak, çırak, kalfa ve ustalara eğitim vermek ve çeşitli meslek kursları açmak suretiyle sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli ara insan gücünü yetiştirmek amacıyla açılan eğitim kurumlarıdır. Halk Eğitimi Merkezleri yaşam boyu öğrenme perspektifi içerisinde her zaman ve her yerde uygulanabilecek yaygın eğitim programları ile her yaş ve düzeyde bireylere eğitim sunmaktadır. Mesleki Eğitim Merkezlerinde, İnşaat Teknolojisi alanında eğitim verilmektedir. Modüler programlarla meslek liseleri arasında paralellik sağlandığından dolayı yatay ve dikey geçişler olabilecektir. 225 Mesleki ve Teknik Eğitim kurumlarında 12. sınıfını bitirip diploma almaya hak kazanan öğrenciler aşağıda belirtilen 4 yıllık lisans programlarına ÖSS puanıyla, Ön lisans programlarına (Meslek Yüksekokulu ) sınavsız geçiş yapabilirler. Ön Lisans programını başarıyla tamamlayan öğrenciler Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile 4 yıllık Lisans programlarına geçiş yapma imkanları bulunmaktadır.

İnşaat Teknolojisi Alanı Dalları ÖSS Puanı + Ek Puan Verilerek Öğrenci Alan 4 Yıllık Yükseköğretim Lisans Programları

Yapı Öğretmenliği

Yapı Ressamlığı Öğretmenliği

Yapı Tasarım Öğretmenliği Yapı Öğretmenliği (İkinci Öğretim)

Yapı Ressamlığı Öğretmenliği (İkinci Öğretim)